Uit de raadsvergadering van 15 oktober 2009
Brandweer – een lange bijdrage dit keer.

In deze vergadering werd het beleidsplan van de brandweer 2010-2013 besproken.

'De nieuwe rode jas', van missie naar visie.

Het was een vergadering die, op zijn zachts uitgedrukt, geen schoonheidsprijs verdient. Hieronder een compilatie van mijn bijdrage en de reactie van de portefeuillehouder dhr. Heldoorn.

We kennen de eerdere beleidsstukken genaamd 'de rode jas', 'rood vernieuwd', en 'een jas die past'.

Zie hier de nieuwe visie:

Een nieuwe rode jas.

Het ziet er kwalitatief beter uit. In de eerste drie hoofdstukken (missie, visie, brandweerzorg en ambitie) kunnen wij precies lezen wat, wanneer en hoe zaken opgepakt zullen worden, of er een verdieping plaats vindt van een eerder gekozen richting (beleid). Het is SMART (specifiek, meetbaar, acceptabel en tijdsgebonden) geformuleerd. Toch moet ik opmerken dat in sommige onderdelen (met name de kwaliteitsslagen) onvoldoende progressie zit. Dit is voor ons niet af te doen aan nieuwe eisen en regelgeving die gesteld worden. Bijv. vakbekwaam worden en blijven en de leidraad oefenen (stond al in rood vernieuwd) zijn beslist geen nieuwe (landelijke) oprispingen.

Er moet duidelijker procesbewaking komen die zorgt voor bewaking van al de voornemens in dit document. Zorg voor tijdige anticipatie op nieuwe ontwikkelingen.

Er komen nieuwe ontwikkelingen. Onder andere de veiligheidsregio. Dit ligt bij de Eerste Kamer ter beoordeling. Maar we weten wat de veiligheidsregio inhoudt, de gemeenschappelijke regeling hiervoor is al gemaakt en de aftrap is vorig jaar al geweest.

Mijn beeld wordt ook bevestigd door het onderzoeksbureau van dit stuk wat voor ons ligt,. Ik citeer: er is geen sprake van een integraal beeld van het te vormen beleid en het ontbreken van de basis voor een adequaat kwaliteitszorgsysteem van plannen, uitvoeren, evalueren/registreren en terugkoppelen. Kortom: de basis dus.

Niet mis, wat hier beschreven staat.

Brandweer zaken in Ruimtelijke Ordening zaken

Als ik onder het kopje 'de huidige situatie en ingezet lokaal beleid' kijk, dan moeten de gemeenteraadtsleden zich toch wel enigszins beduveld voelen. "Heb je haar weer", zullen jullie denken, maar de aangenomen motie van 2004 (Eshuis) behelsde structurele inbreng van de brandweer bij de ruimtelijke ordening. Een kleine maand geleden heb ik er bij bespreking van het externe veiligheidsbeleid nog naar gevraagd. "Ja hoor, de brandweer wordt er standaard bij betrokken", stelde men. Maar in dit stuk lees ik dat de adviesmomenten van de brandweer niet structureel zijn opgenomen. Hier is werk te doen voor de portefeuillehouder (burgemeester Heldoorn) in de gemeentelijke organisatie. Zo moeilijk is het ook weer niet om een inmiddels vijf jaar oude motie uit te voeren.

Hetzelfde advies dat in dit stuk staat, stond vijf jaar geleden al in de motie. Aanpakken dus.

Rook uit mijn oren...

In hoofdstuk 3 staat iets te lezen wat mij de rook uit de oren deed komen (pagina 35/36). Hier staat te lezen dat oud-vrijwilligers vanuit hun grote betrokkenheid de directe lijnen met raadsleden gebruiken voor uitingen van zorgen, en daarmee vooruitgangsprocessen belemmeren. Het is niet anders te interpreteren.

Ik heb in het verleden regelmatig over de vrijwilligers gesproken en voel me aangesproken hierdoor. Ik kan u zeggen dat ik niet gemanipuleerd ben of wordt door de vrijwilligers in mijn betogen. Ik heb daar zelfs een eed over afgelegd. Maar ik voel me door dit schrijven wel gemanipuleerd door u, en daarmee behoort dit schrijven voor mij tot een stuk onbehoorlijk bestuur.

interruptie: Henk Matthijsse (VVD): "Wáár heeft u dat gelezen? ... Ik heb het gevonden."

Diep triest word ik dan ook als ik lees - in dit zelfde stuk - dat hierdoor voorzichtig omgegaan wordt met de vrijwilligers, waardoor op termijn het gevaar schuilt dat de kwaliteit ten koste kan gaan van het sociale aspect. Het mag helder zijn dat kwaliteit voorop moet staan, en deze opmerking verbaast mij ook als je kijkt naar de hiërarchische structuur van de brandweerorganisatie.

Als de missie en visie helder is, de OR haar goedkeuring heeft uitgesproken en de baas van de organisatie het doel weet, dan voert hij de missie uit. Als men daar onzeker over is, dan is er wat anders aan de hand. Daar moet u het neerleggen en niet bij de vermeende macht van de raadsleden, dan wel raadsfracties, en die verantwoordelijk houden voor gemiste vooruitgangsprocessen!

De minister is recent nog glashelder geweest over de rol van de vrijwilligers. In het tweedekamerdebat - dat ronduit inhoudelijk scherp te noemen was - stelde zij dat deze bij alle zaken die hen direct betreffen, de vrijwilligers via de wet OR ingeschakeld moet worden. Zij heeft daarmee een inspanningsverplichting op zich genomen die, als een behoorlijk bestuurder betaamt, uitgevoerd moet worden.

Het is mijn taak om te controleren of dit gebeurt.

Voldoende capaciteit is de basis van brandweerzorg: geen mensen, geen uitruk!

Dan het in dit stuk genoemde “doelstellingslijstje”:

De vrijwilligers: Zij zijn belangrijk, betrokken, gemotiveerd en houden de kosten laag. In de bijeenkomst van 8 oktober jl. op de brandweerkazerne, stelde u (portefeuillehouder, burgemeester Heldoorn) dat het aantal vrijwilligers terugloopt, voornamelijk vanwege de vele eisen die gesteld worden, werkgevers die niet meer willen meewerken en/of de situatie dat de vrijwilliger te ver af woont van de kazerne.

Wat ik mis is de achterliggende oorzaak. Neem twee belangrijke ballast-zaken weg. Eén: de loze meldingen (56 procent, volgens landelijke gegevens) en haal die ballast bij de vrijwilligers weg.** Ik verzin dit niet, maar lees dit uit het rapport van EIM, in opdracht van BZK gemaakt, naar de belasting van bevelvoerders, zowel vrijwillige als beroeps, en de belasting van de vrijwilligers.

Een tweede punt is de administratieve last bij de vrijwilliger en vrijwillige bevelvoerder. Zestig procent van hen noemt dit aan als aanzienlijke verzwaring van de werkdruk. Doe hier wat aan. Hevel administratieve taken over naar de gemeentelijke organisatie of HVD.

Ik zou graag wat meer inzicht hebben in kreten als 'binden en boeien' van vrijwilligers, hopelijk heeft dat inhoudelijk een betekenis!

** in het rapport van EIM wordt ook gesproken over de ballast, om het overbodige weg te halen bij de vrijwilligers. Zo zijn er meerdere opleidingen met irrelevante en/of overbodige onderdelen. Met technische elementen die een vrijwilliger in praktijk niet gebruikt, of een module sociale vaardigheden, terwijl de vrijwilliger die capaciteiten al heeft vanuit zijn functie in het bedrijfsleven.

Ik zou graag willen zien welke zaken u (Heldoorn) aanpakt van alle aanbevelingen van alle aanbevelingen die er nu liggen om de vrijwilligers te behouden. Trouwens, ik verwacht dat de minister hier ook een aanzet zal gaan leveren.

15 minuten aanrijtijd handhaafbaar?

Tot slot. U stelt dat de aanrijtijd van 15 minuten onder druk staat. Daar moeten we het over hebben. Het CBS heeft een nieuw rapport opgesteld, waarin de cijfers ten opzichte van een eerder rapport zijn gecorrigeerd. Dat eerste rapport kon een uitruktijd van 15 minuten nog wel verklaren, maar dat is niet meer hanteerbaar met dit nieuwe, gewijzigde rapport van het CBS. Door de doorgevoerde correctie komen we nu weer uit op een uitruktijd van maximaal 9 minuten.

Wat mij betreft moet het ook dit gaan worden. Er is geen excuus om dit niet te hanteren. (Dus: nu 9 minuten, en wellicht in tweede kazerne in Kloosterveen?

Reactie portefeuillehouder, burgemeester Sicko Heldoorn:

De burgemeester, begon zijn verhaal met: "Het is maar goed dat ik geen kort lontje heb, anders..." Vervolgens wederom een 'pro-betoog' over de vrijwiligers, maar ondertussen geen van mijn vragen beantwoorden.

• Niets over de aanrijtijden van 15 minuten
• geen reactie over de nieuwe rapporten,
• niets over de ballast bij vrijwilligers,
• niets over het niet behalen van de kwaliteitsslagen,
• niets over de brandweer en hun rol bij de ruimtelijke ordening.

Gelukkig kreeg ik nog wel een antwoord van commandant Heerink: binden en boeien is uitgelegd, en de loze alarmmeldingen, waar men wel wat aan gedaan heeft, maar nog niet naar een acceptabele norm is teruggebracht. Hier is aandacht voor.

Tja...